Ziektenleer
 
Anatomie van het oog

Het oog is een complex orgaan dat uit een groot aantal delen bestaat. Een goed gezichtsvermogen is afhankelijk van de manier waarop die delen samenwerken.


Anatomie van het oog Sclérotique Rétine Fovéa Tache jaune (ou macula) Corps vitré Cornée Iris Cristallin


Klikt op het beeld voor meer infos

Het hoornvlies

Een zesde van de buitenste laag van het oog vormt het hoornvlies, de doorzichtige bol die dient als venster voor het oog. Het hoornvlies is de primaire structuur die het licht concentreert dat het oog binnenkomt.

Het hoornvlies is doorzichtig omdat het nauwelijks cellen bevat en geen bloedvaten.

Anderzijds bevat het hoornvlies de hoogste concentratie zenuwvezels van het hele lichaam, waardoor het uitzonderlijk gevoelig is voor pijn.

top

De sclera

Het hoornvlies gaat rondom over in de sclera of harde oogrok: de witte, opake omhulling van het oog. De sclera beslaat het achterste vijfzesde gedeelte van de omhulling van het oog. Hij biedt bescherming en dient als aanhechting voor de uitwendige oogspieren die het oog bewegen.

top

De iris

De iris, zichtbaar door het doorzichtige hoornvlies als een gekleurde schijf in het oog, is een dun diafragma, voornamelijk bestaande uit bindweefsel en zachte spiervezels. Hij ligt tussen het hoornvlies en de ooglens. De kleur(en), textuur en patronen van de iris verschillen per persoon en zijn net zo uniek als vingerafdrukken.

top

De lens

De ooglens is een doorzichtige structuur achter de iris en is vervat in een dunne doorzichtige capsule. Het inkomend licht wordt door de lens gebroken en valt op het netvlies. Staar of cataract is een troebel geworden lens, en bij een staaroperatie wordt die troebele lens vervangen door een pastic kunstlens.

top

Het glasachtig lichaam

Het glasachtig lichaam is een heldere geleiachtige massa in de achterste oogkamer tussen de ooglens en het netvlies en vormt circa 80% van het volume van de oogbol. Het licht dat het oog binnenkomt door hoornvlies, pupil en lens, wordt door het glasvocht op het netvlies geprojecteerd.

Achterste glasvochtmembraanloslating (AGVL)

Bij het ouder worden verandert het glasvocht van een geleiachtige massa in een vloeistof. Het glasachtig lichaam slinkt geleidelijk en verschrompelt, en raakt los van het netvlies. Dit heet 'achterste glasvochtmembraanloslating' (AGVL) en is een normaal verschijnsel tussen de 40 en 70 jaar.

Gewoonlijk zal iemand die AGVL heeft gehad zeggen dat hij lichtflitsen heeft gezien en/of floaters (glasvochttroebelingen) in het gezichtsveld. De lichtflitsen ontstaan wanneer het glasachtig lichaam aan de sensorische laag van het netvlies trekt terwijl het loslaat. Floaters—cellen of weefselresten die vrijkomen als het glasachtig lichaam loslaat—kunnen zich voordoen als vlekjes, cirkels, sliertjes, spinnenwebjes of wazigheid.

Floaters zijn goed zichtbaar als je naar een heldere achtergrond kijkt, als het licht dat het oog binnenkomt, de schaduw van floaters op het netvlies werpt. Soms kan een enkele grote floater in de weg zitten bij het lezen. Het zien van lichtflitsen en floaters kan twee weken of langer duren. Ook komen episoden van wel zes maanden voor.

top

Het netvlies

Het netvlies is de binnenste laag van het oog, vergelijkbaar met de film in een camera. Het bestaat uit zenuwweefsel dat het licht dat het oog binnenkomt waarneemt.

Dit complexe systeem van zenuwen zendt impulsen door de oogzenuw terug naar de hersenen, die de boodschappen vertalen in de beelden die we zien. We 'zien' dus eigenlijk met onze hersenen; onze ogen verzamelen alleen maar de informatie.

Het beeld wordt verzameld door lichtgevoelige cellen, staafjes en kegeltjes. Het menselijk oog bevat ongeveer 125 miljoen staafjes die nodig zijn om bij schemerlicht te zien. Kegeltjes functioneren daarentegen het beste bij helder licht – er zijn er zo'n 6 à 7 miljoen in het oog - de meeste zijn geconcentreerd in de macula en ze zijn van essentieel belang voor een scherp, duidelijk beeld. Kegeltjes kunnen ook kleuren onderscheiden.

top

De macula

De macula is een gele vlek op het netvlies achter in het oog rondom de fovea. Hier is de grootste concentratie kegeltjes en als het oog op een voorwerp is gericht, is het deel van het beeld dat op de fovea valt, het beeld dat het meest nauwkeurig wordt geregistreerd door de hersenen.

top

De fovea

De fovea in een klein kuiltje in het midden van de gele vlek en wordt beschreven als het gebied met de meeste kegeltjes.

top